|
Συντάχθηκε από τον/την Αφροδίτη Νικολαΐδου - Κατερίνα Πολυχρονιάδη
|
|
Ημερομηνία Δημοσίευσης: Δευτέρα, 08 Οκτωβρίου 2007 |
Εδώ και αρκετά χρόνια η Belleville προσελκύει πολλούς καλλιτέχνες. Η κοινότητα τους κάνει συχνά αισθητή την παρουσία της τόσο με εκδηλώσεις σε υπαίθριους χώρους όσο και με την πληθώρα ατελιέ τα οποία βρίσκονται στις εσωτερικές αυλές των οικοδομικών τετραγώνων. Μέσα σε αυτές τις αυλές παλαιότερα διάφοροι μάστορες είχαν τα εργαστήρια τους. Λίγοι από αυτούς έχουν απομείνει, κυρίως στο βόρειο κομμάτι της γειτονιάς. Πέραν από τις ταινίες που αναφέραμε παραπάνω η ζωή στη Belleville παρουσιάζεται σε πληθώρα ντοκιμαντέρ. Ταυτόχρονα η ίδια γειτονιά χρησιμοποιείται ως ντεκόρ πολύ συχνά σε γαλλικές ταινίες. Αποφασίσαμε λοιπόν κάθε φορά πριν σας παρουσιάσουμε εκθέσεις, προβολές ή ότι άλλο συμβαίνει σήμερα στο Παρίσι να σας κάνουμε μια μικρή αναφορά σε ταινίες που αφορούν τη Belleville. Γιατί Παρίσι δεν είναι μόνο ο Πύργος Του Άιφελ, γιατί το Παρίσι ζει και αναπνέει τόσα χρόνια μέσα από εικόνες εντελώς διαφορετικές από αυτές που κατασκεύασαν - πολλές φορές μέσα στα στούντιο - οι αμερικανικές ταινίες (κυρίως μιούζικαλ).
Με το που φτάσαμε ενημερωθήκαμε και ξεκινήσαμε ψάχνοντας την Χάνα Άρεντ, μια πλατεία που το μέγεθος του ονόματός της την έχει κάνει να φαίνεται ακόμα πιο μικρή και που για να τη βρούμε ρωτήσαμε τους θαμώνες ενός μπιστρό. Αν και πιωμένοι (ήταν μόλις πέντε και μισή το απόγευμα!) άνοιξαν χάρτες, το συζήτησαν μεταξύ τους, αποφάσισαν ότι το Hanna (στα γαλλικά προφέρεται Άννα) γράφεται με ένα H- μπροστά και μας υπέδειξαν την κατεύθυνση. Η γκαλερί Plateau φιλοξενούσε τα φωτογραφικά έργα των Jos De Gruyter και Harald Thys, ενός διδύμου που ζει και εργάζεται στις Βρυξέλλες. Η εξαιρετική δουλειά των δύο φωτογράφων και βίντεο καλλιτεχνών – που μεταξύ άλλων έχουν κάνει μια low budget sci-fi ταινία με τον τίτλο «Ten Weyngaert» στην οποία ερασιτέχνες ηθοποιοί ενσαρκώνουν ένα μονάρχη, σκλάβους και ρομπότ – ήταν μια σκοτεινή και ανησυχαστική εμπειρία για νωρίς το απόγευμα. Επάνω στην ίδια ιδέα η φωτογραφική τους δουλειά μας μετέφερε σε ένα μονοχρωματικό σύμπαν που συνδύαζε σουρεαλιστικά και μπουρλέσκ στοιχεία τοποθετώντας σε γκρίζα κενά background ανθρώπινες φιγούρες που θα μπορούσαν να υποκρίνονται σχέσεις βασανιστών και θυμάτων σε κάποια απροσδιόριστη εποχή. Άχρονες και άτοπες οι φωτογραφίες τους θυμίζουν κάτι μεταξύ βικτοριανού εφιάλτη και Λιντσ-ικού σύμπαντος (ίσως από το «Ο Άνθρωπος Ελέφαντας»).
Η συνέχεια αποδείχθηκε εξ’ ίσου αναζωογονητική μιας και ήρθαμε σε επαφή με τη δουλειά του Johan Grimonprez ο οποίος είναι σκηνοθέτης των διεθνώς αναγνωρισμένων video projects «Dial H-I-S-T-O-R-Y» και «Kobarweng Οr Where Ιs Υour Ηelicopter?». Το έργο που μας ενθουσίασε ενδιαφέρει όχι μόνο τους λάτρεις της σύγχρονης τέχνης αλλά και πολλούς σινεφίλ και ιδίως αυτούς που αγαπούν τον Άλφρεντ Χίτσκοκ. Το «Double Take», ένα βίντεο έργο εν εξελίξει, είναι χωρισμένο σε οκτώ (αν θυμόμαστε καλά) ενότητες οι οποίες συνδυάζουν στοιχεία ντοκιμαντέρ και φιξιόν και υπόσχονται ένα νέο πορτρέτο του Άλφρεντ Χίτσκοκ. Κατά τη διάρκεια ενός κάστινγκ για ένα προηγούμενο φιλμ («Αναζητώντας Τον Άλφρεντ», 2004) ο Johan Grimonprez γνώρισε το σωσία του Χίτσκοκ, τον Ron Burrage. Με αφορμή αυτό το γεγονός ο Grimonprez εξετάζει το κατ’ εξοχήν Χιτσκοκ-ικό θέμα: Το δίπολο αληθές/ψευδές και τη διπλή ταυτότητα. Συνδυάζει διάφορα υλικά, αληθινά γυρίσματα, σκηνές από ταινίες του Χίτσκοκ, ηχητικά αποσπάσματα από τη συνέντευξη που του πήρε ο Τρυφό, αποσπάσματα από τις τηλεοπτικές παρουσίες του Χίτσκοκ για να φτιάξει ένα πολυπρισματικό έργο homage στον μεγάλο μετρ. Πόσο όμως η μίξη αυτών των υλικών είναι ένα πορτρέτο του Χίτσκοκ; Μήπως απλά θέλει να γίνει ένας καθρέφτης των σχέσεων που αναπτύσσονται ανάμεσα στα κινηματογραφικά, τηλεοπτικά και εν γένει media-ακά είδωλα. Μήπως τελικά όμως ο Grimonprez θέλει να μιλήσει για τον σωσία του ίδιου του κινηματογράφου…την τηλεόραση;  | |
Κατά τα άλλα η Γαλλική Ταινιοθήκη παίζει σαράντα πέντε ταινίες την εβδομάδα και μόλις που προλάβαμε να δούμε κάποιες από το αφιέρωμα στο σινεμά από τη Σανγκάη των δεκαετιών ‘30 και ‘40. Οι δεκαετίες του ’30 και του ’40 ήταν πολύ γόνιμες για τον κινηματογράφο σε αυτή την πόλη που υπήρξε το θέατρο όλων των ιστορικών εξελίξεων της συγκεκριμένης ασιατικής περιοχής. Η πρώτη μικρού μήκους και η πρώτη μεγάλου μήκους («L’ Orphelin Sauve Son Grand-Pere», 1923) γυρίστηκαν στην Σαγκάη. Εκείνη την εποχή από τις εκατόν εβδομήντα πέντε κινηματογραφικές εταιρίες οι εκατόν σαράντα μία βρίσκονταν στη Σαγκάη! Η παραγωγή αφορούσε κυρίως ταινίες εμπνευσμένες από μυθιστορήματα και θεατρικά έργα. Τα γεγονότα του τέλους της δεκαετίας του ‘20 όμως (προκειμένου να καταπνιγεί η λαϊκή εξέγερση το 1925 στην πόλη αποβιβάστηκαν ξένα στρατεύματα τα οποία ανέλαβαν την τήρηση της τάξης και παρέμειναν μέχρι το 1927) ανατάραξαν αυτή την ήπια και χαλαρή σχέση του κινηματογράφου με την κοινωνία. Αφ’ ενός οι Ιάπωνες κατακτητές και αφ’ ετέρου ο επικείμενος εμφύλιος πόλεμος μεταξύ εθνικιστών και κομουνιστών στρέφει τους σκηνοθέτες σε μια πιο ρεαλιστική προσέγγιση, ωθώντας τους να αντλούν τα θέματα τους από την πραγματικότητα και πολλές φορές χρησιμοποιώντας τη φόρμα κάποιου κινηματογραφικού είδους. Η Γαλλική Ταινιοθήκη έδειξε μεταξύ άλλων, μια άγνωστη ταινία, το «Les Anges Du Boulevard» (Yuan Muzhi, 1937) το οποίο θεωρείται ότι ανοίγει το δρόμο του νέο-ρεαλισμού όπως θα εξελιχθεί στην Ιταλία δέκα χρόνια αργότερα. Άλλο σημαντικό σημείο της ρετροσπεκτίβας τα φιλμ του Cai Chusheng. To «Un Reve Rose» (1932), η πρώτη του ταινία, είναι μια μελαγχολική ερωτική ιστορία στην οποία παίζει ένας άλλος σκηνοθέτης ο Zhang Junli. Και οι δύο μαζί αργότερα θα δουλέψουν την ταινία γεγονός «Les Larmes De Yangzi» (1947) και στη σκηνοθεσία και στο σενάριο. Μετά τον εφιάλτη της κατοχής το φιλμ καταγγέλλει την πικρή μεταπολεμική απογοήτευση. Παρ’ όλα τα κλισέ η ταινία θα κάνει τότε μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες. Μέσα σε τρεις μήνες επτακόσιες χιλιάδες θεατές! Ένας πεσιμισμός αλλά και μια δεξιοτεχνία στη σκηνοθεσία χαρακτηρίζουν τις ταινίες του τέλους της δεκαετίας του ’40, τα «Fragilite, Ton Nom Est Femme» (1948), «San Mao, Le Petit Vagabond» (1949, φωτό) και «Corbeaux Εt Moineaux» (1949) βγάζουν ένα λυρισμό και μια ευαισθησία. Ίσως όμως αυτό που προσέξαμε είναι το πώς κινηματογραφείται η ίδια η Σαγκάη ή η ζωή σ’ αυτήν. Είναι μια πόλη με σαφή τα σημάδια της κατοχής και των ζωνών που Ευρωπαίοι, Αμερικανοί και Ιάπωνες δημιούργησαν εκεί. Μια πόλη που εκσυγχρονίζεται και είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη νεωτερικότητα, τον Τύπο, την τεχνολογία και τις μεγάλες αντιφάσεις που το ίδιο το σύστημα δημιούργησε.
Αυτά τα λίγα από την Belleville και την ευρύτερη περιοχή της. Πρώτη διαπίστωση: Ο εξωτισμός που ασκεί η κουλτούρα της Ασίας στη Γαλλία παραμένει τόσο κυρίαρχος όσο η ασιατική αγορά στη γειτονιά που μένουμε. Και αναρωτιόμαστε ποιος έχει επηρεάσει περισσότερο ποιον; Το Παρίσι αναδεικνύει την Ασία ή μήπως η Ασία παίρνει την εκδίκησή της κατακτώντας κάθε κρυφή και φανερή γωνιά, από την Γαλλική Ταινιοθήκη μέχρι το μαγαζάκι κάτω από την πολυκατοικία μας; |
