Η ιστορία ενός νεαρού λαθρομετανάστη που ξεκινά από την Ελλάδα για να διασχίσει τη Μεσόγειο και να φτάσει στο Παρίσι...

Κριτική: 

Η Ελλάδα χρησιμεύει ως αφετηρία στην οδύσσεια ενός μετανάστη που ονειρεύεται να φτάσει στο Παρίσι, στην πρώτη ταινία του Κώστα Γαβρά που είναι και ελληνική συμπαραγωγή. Το «Παράδεισος Στη Δύση» είναι ένα ανεπαίσθητο χάδι - άγγιγμα σε ένα παγκόσμιο θέμα, τη μετανάστευση. Ο μεγάλος Έλληνας δημιουργός ανανεώθηκε αλλά δεν συμβιβάστηκε. Η αδιαμφισβήτητη ικανότητά του να ενώνει το ρεαλιστικό και χθόνιο με το φαντασιακό μετατρέπει το φιλμ σε έναν ύμνο μαγικού ρεαλισμού. Σύγχρονος όσο ποτέ ο Γαβράς (κατακεραυνώνει τις Κασσάνδρες που αναφέρουν ότι είναι δύσκολο να προσεγγίσεις σήμερα το νεανικό κοινό), υπογράφει το δικό του magnus opus, μια «Ιλιάδα» - προφίλ ενός σημερινού κυνηγημένου - που συνομιλεί με τη σύγχρονη εξορία, εσωτερική και εξωτερική.

Η αρχική σκηνή προϊδεάζει για τα καλύτερα. Ο Ηλίας (συμβολικό το όνομα) βουτάει στη θάλασσα για να γλιτώσει από τις διωκτικές αρχές που ψάχνουν για λαθρομετανάστες και ξεβράζεται σε μια ακτή της Κρήτης. Το πρωί ξυπνάει γυμνός και διαπιστώνει πως βρίσκεται ανάμεσα σε γυμνιστές. Από ανάγκη αυτός, από δικιά τους επιλογή οι άλλοι. Ευφυές...Leave your myth in Greece αλλά σύντομα για τον Ηλία όλα γίνονται εφιάλτης. Υποβιβάζεται σε άβουλο «ζώο». Ο μονόδρομος του είναι η επιβίωση. Αυτός που ξεκίνησε αξιοπρεπής και με προσωπικότητα καταλήγει σε «ρεμάλι». Το αν είναι οικονομικός ή πολιτικός μετανάστης δεν ενδιαφέρει κανέναν. Ένας φτωχοδιάβολος είναι, λίγο λούμπεν από ανάγκη, πολυμήχανος, ευγενικός και αγρίμι συγχρόνως που προσπαθεί να ισορροπήσει σε τεντωμένο σχοινί. Με μαεστρία ο Γαβράς κατορθώνει να απεικονίσει το αυτονόητο: Ενδιαφερόμαστε μόνο για την καθημερινή ζωή και αδιαφορούμε για τη σχέση μας με τους άλλους. Και αυτό είναι μεταδοτικό...Δείτε τον Ηλία, αρχικά αμόλυντος από τον καταναλωτισμό. Αλλά για να επιβιώσει καταφεύγει στην κλοπή. Το ένστικτό του υφίσταται συντριπτικό κάταγμα. Ξεχνά τον εαυτό του. Αυτό που είναι σήμερα αξία μοναδική αύριο μπορεί να είναι το τίποτα. Κατάβαση στην κόλαση. Δεν υπάρχει παράδεισος ούτε στην Ανατολή ούτε στη Δύση. Ο σκηνοθέτης θέλει να αποφύγει το προφανές: Την περιθωριοποίηση του Ηλία. Έχει οπτική αισιόδοξη. Γι' αυτό δημιουργεί έναν Ηλία που προσαρμόζεται γρήγορα. Εκπίπτει απ' τη μια αλλά απ' την άλλη διατηρεί όσο μπορεί την «ηθική του δικαίου» που αποτελεί και τη ραχοκοκαλιά του έργου του Γαβρά. Καθρέφτης του εαυτού μας ο ήρωας, χωρίς φτιασίδια. Όποιος τολμά ας κοιτάξει...Για άλλη μια φορά η πολιτική, με την ευρεία έννοια, στο παιχνίδι, όχι με τον τρόπο που ήταν στο «Το Τσεκούρι».

Στο δεύτερο μέρος, το γαλλογερμανικό, η ταινία γίνεται πιο νουάρ, γκαζώνει, βρίσκει ρυθμό. Πρώτος σταθμός η Γαλλία - η επιτομή του δυτικού πολιτισμού και του ανθρωπισμού. Ο δημιουργός την κουρελιάζει κυριολεκτικά και μεταφορικά. Η πόλη που τον έκανε γνωστό στον κόσμο, το Παρίσι, είναι έρμαιο του φόβου και της μισαλλοδοξίας, είναι η σκιά ενός ένδοξου παρελθόντος. Και εκεί η ειρωνική προσφορά: ένα σακάκι. Φτάνει για να εξανθρωπιστούμε; Δίπλα από τον Ηλία παρελαύνει μια κοινωνία σε νάρκωση παρά τη φαινομενικό ευ ζην της. Τα πτώματα των λαθρομεταναστών στο πολυτελές θέρετρο, η πομπώδης σκηνή στο εργοστάσιο με τους λαθρομετανάστες. Ευτυχώς υπάρχει το όνειρο ή μήπως η πραγματικότητα; Ο Ηλίας πιστεύει στα θαύματα και η ονειρική, απογειωτική τελική σεκανς με τον μάγο - ταχυδακτυλουργό του προσφέρει την ψευδαίσθηση που τόσο πολύ αναζητά...

Τρέϊλερ:

(άρθρο από την παλιά ομάδα του Movieworld: 2003 - 2010 / Συντάκτης: Πέτρος Αλμπάνης)